Isifo sika-Alzheimer: i-biomarker yomchamo ibonelela ngokufunyanwa kwangethuba

Akukho nyango lwesifo sika-Alzheimer, kodwa izazinzulu zihlala zihlola iindlela zokunyanga iimpawu zesifo.
Abaphandi bakwasebenza ekufumaneni kwangethuba isifo sengqondo esixhalabisayo esinxulunyaniswa nesifo sika-Alzheimer, njengoko ukufunyanwa kwangethuba kunokunceda kunyango.
I-asidi ye-formic kumchamo inokuba yi-biomarker enokubakho ekuxilongweni kwangethuba kwesifo se-Alzheimer, ngokutsho kophando olutsha olupapashwe kwiFrontiers in Aging Neuroscience.
IZiko loLawulo nokuThintela izifo lase-US (i-CDC) lichaza isifo sengqondo esixhalabisayo “njengokuphazamiseka kwenkumbulo, ukucinga, okanye ukwenza izigqibo okuphazamisana nemisebenzi yemihla ngemihla.”
Ukongeza kwisifo sika-Alzheimer, kukho nezinye iintlobo zesifo sengqondo esixhalabisayo ezifana ne-dementia kunye ne-Lewy bodies kunye ne-vascular dementia. Kodwa isifo sika-Alzheimer lolona hlobo luqhelekileyo lwe-dementia.
Ngokwengxelo ye-Alzheimer's Disease Association ka-2022, malunga nezigidi ezi-6.5 zabantu eMelika baphila nesi sifo. Ukongeza, abaphandi balindele ukuba elo nani liphindwe kabini ngo-2050.
Ukongeza, abantu abanesifo sika-Alzheimer esiqhubele phambili banokuba nobunzima bokuginya, ukuthetha nokuhamba.
Kude kube sekuqaleni kweminyaka yoo-2000, uhlolo lwesidumbu yayiyeyona ndlela yokuqinisekisa ukuba umntu unesifo sika-Alzheimer okanye olunye uhlobo lwe-dementia.
Ngokutsho kweNational Institute on Aging, oogqirha ngoku banokwenza i-lumbar puncture, eyaziwa ngokuba yi-lumbar puncture, ukujonga ii-biomarkers ezinxulumene nesifo sika-Alzheimer.
Oogqirha bakhangela ii-biomarkers ezifana ne-beta-amyloid 42, eyona nto iphambili kwii-amyloid plaques engqondweni, kwaye banokukhangela izinto ezingaqhelekanga kwi-PET scan.
“Iindlela ezintsha zokuthatha imifanekiso, ngakumbi i-amyloid imaging, i-amyloid PET imaging, kunye ne-tau PET imaging, zisenza sikwazi ukubona izinto ezingaqhelekanga engqondweni ngelixa umntu esaphila,” utshilo unjingalwazi wezempilo kwiYunivesithi yaseMichigan kunye nogqirha uKenneth M. Dr. Langa. e-Ann Arbor, owayengabandakanyekanga kolu phando, uthethe kwi-podcast yakutshanje yeMichigan Medicine.
Ezinye iindlela zonyango zinokunceda ukunciphisa ubunzima beempawu zesifuba kwaye zicothise ukuqhubela phambili kwesi sifo, nangona zingenakusinyanga.
Umzekelo, ugqirha angakunika amayeza anjenge-donepezil okanye i-galantamine ukunciphisa iimpawu ze-asthma. Iyeza lophando elibizwa ngokuba yi-lecanemab linokucothisa ukuqhubela phambili kwesifo se-Alzheimer.
Ngenxa yokuba uvavanyo lwesifo sika-Alzheimer lubiza kakhulu kwaye lusenokungafumaneki kuye wonke umntu, abanye abaphandi babeka phambili uhlolo lwangethuba.
Abaphandi abavela kwiYunivesithi yaseShanghai Jiaotong kunye neWuXi Institute of Diagnostic Innovation yaseTshayina bahlalutye kunye indima ye-formic acid njenge-biomarker yesifo se-Alzheimer kumchamo.
Izazinzulu zikhethe le khompawundi ithile ngokusekelwe kwizifundo zangaphambili ze-biomarker yesifo sika-Alzheimer. Ziqaphela ukuba i-formaldehyde metabolism engaqhelekanga luphawu oluphambili lokuphazamiseka kwengqondo okunxulumene nobudala.
Kolu phononongo, ababhali baqeshe abathathi-nxaxheba abangama-574 kwiMemory Clinic yeSibhedlele sabantu abathandathu saseShanghai, eTshayina.
Bahlule abathathi-nxaxheba baba ngamaqela amahlanu ngokusekelwe kwindlela abasebenze ngayo kwiimvavanyo zokusebenza kwengqondo; la maqela aqala kwingqondo ephilileyo ukuya kwisifo sika-Alzheimer:
Abaphandi baqokelele iisampulu zomchamo kubathathi-nxaxheba ukuze kufunyanwe amanqanaba e-formic acid kunye neesampulu zegazi ukuze kuhlalutywe i-DNA.
Ngokuthelekisa amanqanaba e-formic acid kwiqela ngalinye, abaphandi bafumene umahluko phakathi kwabathathi-nxaxheba abasempilweni ngokwengqondo kunye nabo banomlinganiselo othile wokuphazamiseka kwengqondo.
Kumaqela anomlinganiselo othile wokwehla kwengqondo, inqanaba le-formic acid kumchamo laliphezulu kunakumaqela anemisebenzi yengqondo esempilweni.
Ukongeza, abathathi-nxaxheba abanesifo sika-Alzheimer babenamanqanaba aphezulu kakhulu e-formic acid kumchamo wabo kunabathathi-nxaxheba abasempilweni ngokwengqondo.
Izazinzulu zikwafumanise unxibelelwano olubi phakathi kwenqanaba le-formic acid kumchamo kunye novavanyo lwengqondo kwiindawo zenkumbulo kunye nengqalelo.
“I-UA iphakanyiswe kakhulu kwiqela lokuxilongwa [lokwehla kwengqondo okubangelwa kukuziqhelanisa], oko kuthetha ukuba i-UA ingasetyenziselwa ukuxilongwa kwangethuba [kwesifo sika-Alzheimer],” kubhala ababhali.
Iziphumo zolu phononongo zibalulekile ngezizathu ezahlukeneyo, ingakumbi iindleko eziphezulu zokufumanisa isifo se-Alzheimer.
Ukuba uphando olongezelelweyo lubonisa ukuba i-urine formate inokubona ukwehla kwengqondo, oku kungaba luvavanyo olulula ukulusebenzisa nolufikelelekayo.
Ukongeza, ukuba uvavanyo olunjalo lunokufumanisa ukwehla kwengqondo okunxulunyaniswa nesifo sika-Alzheimer, iingcali zonyango zinokungenelela ngokukhawuleza.
UGqr. Sandra Petersen, DNP, usekela-mongameli omkhulu wezempilo kunye nokuphila kakuhle ePegasus Senior Living, uxelele iMedical News Today ngolu phando:
"Utshintsho kwisifo sika-Alzheimer luqala malunga neminyaka engama-20 ukuya kwengama-30 ngaphambi kokuba sixilongwe kwaye ludla ngokungaqatshelwa de kubekho umonakalo omkhulu. Siyazi ukuba ukufunyaniswa kwangoko kunokukhokelela kwiindlela ezininzi zonyango kwizigulana kunye nokukwazi ukucwangcisa unyango lwexesha elizayo."
“Impumelelo kuvavanyo olunjalo (olungangenisi ntsholongwane kwaye olungabizi kakhulu) olufumaneka kuluntu ngokubanzi luya kuba lutshintsho olukhulu ekulweni nesifo sika-Alzheimer,” utshilo uGqr. Peterson.
Izazinzulu zisandula ukufumanisa i-biomarker enokunceda oogqirha ukuba baxilonge isifo sika-Alzheimer kwangethuba. Oku kuya kuvumela oogqirha…
Iziphumo ezintsha kwiimpuku zinokunceda ngenye imini ukwenza uvavanyo lwegazi oluya kuba yinxalenye yokuhlolwa rhoqo kwe-Alzheimer's kunye nezinye iintlobo ze…
Uphononongo olutsha lusebenzisa ii-PET brain scans ukuqikelela ukwehla kwengqondo ngokusekelwe kubukho beeproteni ze-amyloid kunye ne-tau engqondweni, phakathi kwezinye izinto zengqondo…
Oogqirha okwangoku basebenzisa iimvavanyo ezahlukeneyo zokuqonda kunye neeskeni ukufumanisa isifo se-Alzheimer. Abaphandi baphuhlise i-algorithm engasetyenziswa kumntu omnye…
Uvavanyo lwamehlo olukhawulezileyo lunokubonelela ngolwazi olubalulekileyo malunga nempilo yengqondo ngenye imini. Ngokukodwa, lunokubona iimpawu zesifo sengqondo esixhalabisayo.


Ixesha lokuthumela: Juni-26-2023